Een handdoekrek ophangen, een nieuwe spiegel monteren of een leiding door de vloer laten lopen: vroeg of laat moet je door een tegel heen. Veel mensen zien daar tegenop, en niet zonder reden. Een tegel is hard, maar ook bros. Eén verkeerde beweging en er loopt een barst van het boorgat naar de rand, waarna je de hele tegel moet vervangen.
Gelukkig is barsten bijna altijd te voorkomen. Met de juiste boor, een goede voorbereiding en een rustige techniek boor je net zo netjes door een tegel als door hout. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je dat aanpakt, zowel bij wandtegels als bij vloertegels.
Welke boor past bij jouw tegel?
De keuze van de boor hangt af van het soort tegel. Gewone geglazuurde wandtegels van keramiek zijn relatief zacht. Daarvoor volstaat een tegelboor met een speervormige punt van hardmetaal. Die snijdt door het glazuur heen zonder te slaan of te scheuren.
Vloertegels en moderne wandtegels zijn vaak van porcellanato of natuursteen. Die zijn zo hard dat een tegelboor snel bot wordt of gaat glijden. Gebruik daarvoor een diamantboor, het liefst een exemplaar dat geschikt is voor koeling met water of met een wasvulling in de kern. Weet je niet zeker wat voor tegel je hebt? Kijk dan op de achterkant van een reservetegel of op de verpakking, of ga uit van de hardste variant en kies diamant.
Voor grotere gaten, bijvoorbeeld voor een afvoer of een stopcontact, heb je een diamant-gatzaag in de juiste diameter nodig. Het principe is hetzelfde, alleen werk je met een breder boorkopje.
Goed voorbereiden voorkomt schade
Controleer voordat je begint of er geen leidingen of kabels achter de tegel lopen. Een leidingzoeker is daarvoor handig, vooral rond stopcontacten, schakelaars en in de buurt van kranen. Kies daarnaast een plek die niet te dicht bij de rand van de tegel ligt. Houd minstens anderhalve tot twee centimeter afstand, want vlak bij de rand ontstaan het makkelijkst barsten. Boren in een voeg kan ook, maar daar heb je minder houvast voor je plug.
Plak een stukje schilderstape of afplaktape op de plek waar het gat moet komen en zet daar je markering op. De tape voorkomt dat de boor wegglijdt over het gladde glazuur en beschermt het oppervlak tegen krassen.
De juiste techniek stap voor stap
Het belangrijkste wat je moet weten: zet de klopfunctie uit. Slaan is precies wat een tegel laat barsten. Boor alleen draaiend, en begin op een laag toerental. Pas als de boor een klein putje heeft gemaakt en niet meer wegloopt, kun je het toerental iets verhogen.
Bij een diamantboor helpt het om schuin te beginnen, onder een hoek van ongeveer 45 graden, en de boor langzaam recht te zetten zodra hij een groefje heeft gemaakt. Zo voorkom je dat hij gaat dansen. Gebruik weinig druk en laat het gereedschap het werk doen.
- Klopfunctie uit, alleen draaien
- Laag toerental bij de start
- Weinig druk zetten
- Regelmatig koelen met water
- Boor recht houden na het aanzetten
Koelen en doorboren naar de muur
Hitte is de tweede grote vijand van tegels en boren. Vooral bij porcellanato loopt de temperatuur snel op. Spuit tijdens het boren regelmatig wat water op het boorpunt met een plantenspuit, of trek de boor af en toe even terug zodat hij kan afkoelen. Een oververhitte diamantboor verliest zijn snijkracht en kan de tegel thermisch laten scheuren.
Ben je door de tegel heen, wissel dan van boor. Voor het steen of beton daarachter gebruik je een gewone steenboor, eventueel nu wel met klopfunctie, want de tegel is al gepasseerd. Meer tips over boren in verschillende ondergronden en ervaringen van andere klussers vind je op klussercommunity.nl, waar veel vragen over dit soort klussen worden besproken.
De plug goed plaatsen
Een tegel kan ook achteraf nog barsten, namelijk als de plug uitzet in het tegeldeel zelf. Boor daarom iets dieper dan de pluglengte en duw de plug zo ver in de muur dat hij volledig achter de tegel zit. Zo zet de plug uit in de steen en niet in het keramiek. Een pons of een spijker helpt om de plug net iets verder naar binnen te tikken.
Draai de schroef vervolgens rustig aan en stop zodra het voorwerp stevig vastzit. Te hard aandraaien zet onnodige spanning op de tegel.
Vloertegels vragen extra geduld
Bij vloertegels gelden dezelfde regels, maar ze zijn vaak dikker en harder. Reken dus op meer tijd en houd het koelen extra goed in de gaten. Werk je aan een losse tegel die nog gelegd moet worden, leg hem dan op een vlakke, stevige ondergrond, zoals een plaat hout, zodat hij niet gaat trillen of doorbuigen tijdens het boren.
Wie eenmaal een paar gaten heeft geboord, merkt dat het vooral om rust en de juiste spullen gaat. Neem de tijd, oefen eventueel eerst op een reservetegel, en je hangt je spiegel of rek op zonder dat er ook maar één haarscheurtje zichtbaar wordt.